Atölye: "Psikiyatride rasyonel polifarmasinin temel ilkeleri ", Prof. Dr. Ayşe Nur İnci Kenar - Doç. Dr. Melike Ceyhan Balcı Şengül
Psikiyatrik tedavide birden fazla ilacın birlikte kullanımı giderek yaygınlaşan, kalıcı ve değişime dirençli bir uygulamadır. Güncel meta-analizlere göre antipsikotik polifarmasi tüm tanılarda yaklaşık dörtte bir, şizofreni spektrum bozukluklarında ise üçte bir oranında görülmektedir. Polifarmasi yan etki yükünü, ilaç etkileşimlerini ve tedavi maliyetini artırırken hastanın ilaç uyumunu azaltabilir. Bu yaygınlığa karşın polifarmasinin tanımı, sınırları ve ne zaman uygun olduğu klinik pratikte çoğu zaman belirsiz kalmaktadır.
Bu atölyede öncelikle polifarmasinin türleri ele alınacaktır: aynı sınıftan ve farklı sınıftan ilaçların birlikte kullanımı, adjuvan tedavi, augmentasyon ve yüksek doz reçeteleme. Ardından reçetelerin nasıl biriktiği tartışılacaktır; demografik ve klinik etkenler, komorbidite, reçeteleme alışkanlıkları ve hasta beklentileri polifarmasinin başlıca belirleyicileridir. Reçetelemede, “gerektiğinde” verilen ilaçların kronikleşmesi, akatizinin ajitasyonla karıştırılması ve antikolinerjik yükün gözden kaçması en sık karşılaşılan tuzaklardır. Polifarmasi her zaman uygunsuz değildir: belirleyici olan ilaç sayısı değil, her ilacın arkasındaki gerekçedir. Hâlâ belirtili hastada uzun bir ilaç listesi çoğu zaman özensizliğin değil, tedavi direncinin ve hastalık yükünün göstergesidir. Akılcı bir kombinasyonda endikasyon net olmalı, hedef belirti ölçülebilir olmalı, mekanizmalar birbirini tekrar etmemeli, tamamlayıcı olmalı; izlem ve çıkış planı sıklıkla izlenmelidir.
Yine tanılara göre kanıtı olan kombinasyonlar, önemli ilaç etkileşimleri ve sadeleştirme ilkeleri kısaca özetlenecektir. Temel mesaj, her eklemenin hedefi, ölçümü, değerlendirme tarihi ve çıkış planı olan bir hipotez olarak ele alınması gerektiğidir. Amaç, katılımcılara akılcı kombinasyonu uygunsuz polifarmasiden ayırmak için günlük pratikte uygulanabilir bir çerçeve sunmaktır.
Özgeçmiş
Prof. Dr. Ayşe Nur İnci Kenar2004 yılında Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun oldu. 2006-2011 yılları arasında Pamukkale Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Psikiyatri AD’da Ruh Sağlığı Ve Hastalıkları uzmanlık eğitimini tamamladı. 2011-2014 yılları arasında Denizli Devlet Hastanesi’nde mecburi hizmetini tamamladıktan sonra 2014 yılında Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD’da öğretim üyesi olarak akademik hayata katılmıştır. 2018 yılında Doçent Doktor ünvanı almıştır. 2025 yılında Profesör Doktor ünvanı almış olup halen Profesör Doktor olarak aynı AD’da görev yapmaktadır. Psikofarmakoloji, Psikiyatri genetiği, Psikotik bozukluklar, Erişkin DEHB, Nörogörüntüleme, Toplum temelli Ruh Sağlığı alanlarında çalışmaları bulunmaktadır. BDT ve EMDR eğitimleri almıştır. Türkiye Psikiyatri Derneği, Türk Biyolojik Psikiyatri Derneği üyesidir.
Özgeçmiş
Doç. Dr. Melike Ceyhan Balcı Şengül, 1977yılında Serik'te doğdu. 2000 yılında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun oldu, psikiyatri uzmanlık eğitimini 2005 yılında Ankara Numune Hastanesi 2. Psikiyatri Kliniği'nde tamamladı. 2015 yılında doçent unvanını aldı. Halen Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır.